Uitvaarten komen in allerlei vormen en maten, afhankelijk van de wensen van de overledene of nabestaanden. Maar voor wie is een uitvaart nou eigenlijk? Is het een laatste eerbetoon aan de overledene of een moment van troost voor de nabestaanden?
Luister je liever?
Dat kan! Deze blog is ook te beluisteren in aflevering 2 van de podcast Voor Altijd Gekoesterd. Je luistert hem hier.
Als je iemand vraagt naar zijn wensen voor zijn uitvaart, kan het zijn dat je een opgetrokken wenkbrauw krijgt. Tenzij iemand weet dat hij binnenkort komt te overlijden, blijft de dood voor velen een taboe onderwerp. Toch is het prettig om hierover na te denken voor je komt te overlijden. Het laatste wat je wilt is dat je nabestaanden tijdens een verdrietige periode voor moeilijke keuzes komen te staan.
Wensen van de overledene
Een uitvaart moet passen bij hoe iemand was en in het leven stond. Als je specifieke wensen hebt, is het belangrijk om die vast te leggen. Denk bijvoorbeeld aan de muziekkeuze of de wens om het leven te vieren met een feestje. Het vastleggen van deze wensen zorgt ervoor dat de uitvaart een goede weerspiegeling wordt van het leven en de voorkeuren van de overledene.
Wel is het goed om je te beseffen dat niet alle wensen ingewilligd kunnen worden. Stel je wil graag een dienst op een bepaalde locatie, dan is dat niet altijd mogelijk. Door de toename van crematies in Nederland komt het bijvoorbeeld voor dat sommige centra volgeboekt zijn.
Ook de taal kan tijdens de uitvaart een belangrijke rol spelen. Als iemand bijvoorbeeld Friestalig was, is het logisch dat de uitvaart in het Fries is. Dit maakt de ceremonie echt een eerbetoon aan het leven van de overledene.
De behoeften van de nabestaanden
Voor veel mensen is de uitvaart het moment om nog een laatste keer afscheid te nemen. Je kan het maar één keer doen. Het is daarom voor mij als uitvaartverzorger belangrijk om iedereen tijdens de dienst te betrekken. Dat is moeilijker met iemand achter in de zaal die je nooit gesproken hebt, maar ik probeer het wel. Ook zij hebben een band gehad met de overledene en willen afscheid nemen.
In het geval van een tweetalige uitvaart kan het heel mooi en passend zijn, maar het zorgt er ook voor dat er aanwezigen zijn die zich niet betrokken voelen. Het is aan de uitvaartverzorger om een balans in te vinden zodat iedereen de kans krijgt om dit hoofdstuk af te sluiten.
Rituelen zijn daarin een belangrijk onderdeel. Een moslimuitvaart heeft andere rituelen dan een christelijke. Juist bij een afscheid is het prettig om voor een uitvaartondernemer te kiezen die bekend is met de rituelen die bij jou passen. Zo zorg je ervoor dat de uitvaart echt past bij het afscheid.
Als laatste is het ook de taak van de uitvaartverzorger dat er naar de wensen van de overledene en directe nabestaanden geluisterd wordt. Soms houdt dit in dat je iemand moet vragen om zijn verhaal bij de koffie voort te zetten. Dat zijn niet de leukste dingen om te doen, maar als het betekent dat de kinderen van de overledene geen tijd meer hebben, is dat wel een keuze die je maakt.
Voor wie is de uitvaart
Dus, voor wie is een uitvaart? Voor beiden. Het is een moment om het leven van de overledene op een passende manier te eren. Daarnaast is het voor de nabestaanden, zowel de directe kring als degenen wat verderaf, een kans om afscheid te nemen en door te gaan.